Geoscouten

Scouting. Laat je uitdagen!

Cursusprogramma

De 4e editie van Geoscouten begint vrijdagavond 18 november 2022 om 20:00 uur op het Scoutcentrum ‘Achter de Berg’ in Nistelrode.

Nistelrode (in de volksmond Nisseroi / Nisseroej) is een dorp in de gemeente Bernheze in de provincie Noord-Brabant, gelegen in de Peelrand. In 1994 werden de gemeenten Heeswijk-Dinther, Heesch en Nistelrode samengevoegd tot de gemeente Bernheze. In 1291 werd Nistelrode voor het eerst vernoemd als Nysterle. De uitgang le komt van loo dat bos betekent. De oorsprong van nister is minder duidelijk. Het kan om nittel gaan (= brandnetel) of om nester dat westen zou betekenen.

We gebruiken op dit Scoutcentrum de blokhut d’n Burcht als binnen accommodatie, en jij kampeert daar in jouw eigen shelter.

Op de website van Scouting Nederland is de kwalificatiekaart “Instructeur navigeren” gepubliceerd, waarin de competenties staan die iemand moet beheersen om deze kwalificatie te verwerven. Je kunt deze kwalificatiekaart downloaden via: https://www.scouting.nl/assets/uploads/doorzoekbareBestanden/05.Scouting-Academy/04.Kwalificatiekaarten/Instructeurs-vakopleiders/Kwalificatiekaart-instructeur-navigeren.pdf.

Nadat jij je als cursist hebt aangemeld, vul je in overleg met de praktijkbegeleider van jouw Scoutinggroep de kwalificatiekaart “Instructeur navigeren”, deel B in, zodat wij een indruk krijgen welke kennis en vaardigheden uit dat deel jij al beheerst. Deze ingevulde kwalificatiekaart stuur je tijdig naar ons op, en gebruikt de cursusstaf om een programma op maat te maken.

Tijdens Geoscouten kun je Scouting competenties onder de knie krijgen die worden genoemd in de kwalificatiekaart “Instructeur navigeren”, deel B - eigen specialisme: kennis van het materiaal, routetechnieken + kennis en vaardigheden op hike.

De overdracht van kennis, vaardigheden en inzichten door ervaren vakopleiders en kandidaat instructeurs navigeren mixen we met het direct (buiten) toepassen in de praktijk.

Veel van de genoemde kennis die wordt genoemd in de kwalificatiekaart “Instructeur navigeren”, staat beschreven in het ideeënboek Hiken, dat je alvast gratis kunt downloaden met deze link: https://www.scoutshop.nl/download-hiken.

Vrijdagavond

Na de opening starten we met een thematisch tochtje om je te laten ervaren hoe je een avondtocht spraakmakend kunt maken…, en hoe je dit in een hike kunt verwerken.

Zaterdagochtend

's Morgens schotelen we je drie instructieblokken voor waarin we ingaan op de competentie: kennis van het materiaal.

Tijdens de instructie kaart gaan we o.a. in op:

  • Kaarten in historisch perspectief;
  • Kaartprojectiemethoden;
  • Kaart-, magnetisch en ware of geografische noorden;
  • Kaartschalen;
  • RD-coördinatensysteem;
  • Legenda op topografische kaarten.

Tijdens de instructie kompas behandelen we o.a.:

  • Geschiedenis van het kompas;
  • Verschillende kompassoorten;
  • Kompasroosverdelingen in: 360˚, 400˚ en 6400 duizendsten;
  • Kompashandgrepen waarvoor je alleen een kompas nodig hebt;
  • Declinatie en deviatie.

Voor de lunch behandelen we uiteenlopende basis routetechnieken met een grote variëteit aan:

  • Routebeschrijvingen;
  • Sporen;
  • Kruispuntenroutes en varianten daarop;
  • Lijnroutes;
  • Routetechnieken met windstreken en graden;
  • Schetsen.

Zaterdagmiddag

1e ronde keuze instructieblokken

Na de lunch start de 1e ronde keuze instructieblokken uit de competenties: kennis van het materiaal & kennis en vaardigheden op hike.

Keuzeblok 1: Instructie kaart en kompas – beginners met o.a.:

  • Kaart op het noorden leggen;
  • Plaatsbepaling met kaart en kompas: kaart- en magnetisch noorden;
  • Kompashandgrepen waarvoor je een kaart en kompas nodig hebt;
  • Kruispeiling;
  • Coördinaten op een kaart bepalen;
  • Breedte- en hoogtemetingen en werken met een hellinghoekmeter die in sommige kompassen zit.

Keuzeblok 2: Instructie Navigeren zonder kaart en kompas met o.a.:

  • Oriënteren op de zon, maan en sterren;
  • Oriënteren in de omgeving;
  • Introductie van hulpmiddelen die je zelf kunt gaan maken

2e ronde keuze instructieblokken

Om circa 15:15 uur start de 2e ronde keuze instructieblokken. Je kunt aan één van de keuzebokken 3 of 4 deelnemen.

Keuzeblok 3: Instructie Navigeren op het water met o.a.:

  • Verschillen tussen topografische en waterkaarten;
  • De belangrijkste legenda eenheden op waterkaarten;
  • Koers of richting in een waterkaart zetten;
  • De meest gebruikte betonning en bebaking, havenlichten;
  • Een route van A naar B(eter) op water uitzetten.

Keuzeblok 4: Navigeren met GPS:

  • Geschiedenis van het GPS:
  • Hoe werkt een GPS en hoe bepaalt een GPS zijn plaats op aarde;
  • Alternatieven voor het Amerikaanse originele GPS-systeem;
  • Verschillende gebruikte schrijfwijzen van GPS coördinaten;
  • Interactieve sessie “Wat kan er mis gaan?...”;
  • Coördinaat bepalen en vastleggen op GPS, en terughalen in een GPS.

Dan kom je uit bij de vraag hoe je voor de jeugdleden in je Scoutinggroep het gebruik van de GPS in een hike spannend(er) kunt maken. De basis, maar ook informatie over het gebruik van de GPS in het maken en volgen van routes met je laptop / tablet komt in dit keuzeblok aan bod.

3e ronde keuze instructieblokken

Om ± 16:45 uur start de 3e ronde keuze instructieblokken:

Nog een keer Keuzeblok 2: Instructie Navigeren zonder kaart en kompas.

Keuzeblok 5: Instructie Kaart en kompas – gevorderden bestaat uit twee blokken:

  • Kaartprojecties worden in de instructie “kaart” op zaterdagochtend geïntroduceerd. In dit blok wordt daar een verdieping in aangebracht;
  • Afwijkende coördinatenstelsels. Denk aan: coördinaten in een scheef assenstelsel, pool-, binaire en driedimensionale coördinaten, bijvoorbeeld om locaties in een grottenstelsel te definiëren…

Zaterdagavond

Er is royaal tijd gepland om gezellig te gourmetten. Het verbruik van (alcoholische) drankjes die je dan of later op de avond gebruikt, zitten niet bij de cursusprijs inbegrepen.

Na het gourmetten maak je 's avonds een Jacobsstaf of graadstok, die voorloper is op de sextant. In de 17de eeuw gebruikte men dit instrument om hoeken te meten. Ook kun je er de hoogte van gebouwen, en de positie van de zon ten opzichte van de horizon en de afstanden tussen sterren mee bepalen. Scheepvaarders bepaalden zo op welke breedtegraad zij zich bevonden en zo navigeerden zij over de oceanen. Het instrument is vrij eenvoudig en bestaat uit een houten stok met een schaalverdeling. Haaks hierop een verschuifbare tweede stok. Men plaatste het uit einde van de stok onder het oog en keek beurtelings naar het object waarvan men de hoogte wilde weten en de horizon. Door de dwars stok te schuiven tot hij ogenschijnlijk tussen de twee punten past, kon men op de hoofdstok de schaalverdeling aflezen.

In het logo van de Wereldjamboree 1937 heeft de Jakobsstaf 4 dwarslatten en daardoor 10 uitsteeksels. Deze stonden voor Scouts in die tijd symbool voor de 10 padvinderswetten. Bij de slotceremonie van de Jamboree op 9 augustus 1937 kregen alle contingent leiders uit handen van Robert Baden-Powell een Jakobsstaf uitgereikt.

Zondag

Na het ontbijt wordt tijdens de instructie: Maken van een route o.a. ingegaan op:

  • plannen van een route # speltakken: tijden, snelheden, afstanden in uiteenlopende soorten terrein en weersinvloeden;
  • hoe stippel je een route uit op een kaart en/of digitaal met gevarieerde routebeschrijvingen, posten, enz.;
  • creatief uitwerken van een route en handige tools;
  • veiligheid van jouw jeugdleden waarborgen.

Tijdens deze instructie introduceren we o.a. het door ons ontwikkelde rekenmodel in Excel, waarmee je doorlooptijden van een hike – de benodigde hoeveelheden staf om posten op te bouwen / uitvoeren en begeleiden / af te breken kunt berekenen.

Om 10:30 uur start de instructie Routepuzzels, codes en geheimschriften maken en oplossen. Julius Caesar was de eerste die een geheimschrift maakte door met een eenvoudige formule de letters van het alfabet door elkaar te schudden. We voeren je daarom in vogelvlucht door historische ontwikkelingen in de encryptie. Als je een aantal Scouting routetechnieken kent, kun je daar kaart- en kompaspuzzels mee maken. De moeilijkheidsgraad ervan laat je oplopen naarmate jouw jeugdleden meer ervaring hebben in het oplossen ervan.Het oplossen van zulke puzzels kun je doen met het puzzel zoekschema, dat we behandelen.

Je bedenkt en maakt daarna een nieuwe puzzel. Daarbij bieden we bouwplaten van geometrische veelvlakken die je in elkaar kunt zetten. Hiernaast hebben we oude topografische kaarten van bijna heel Nederland, die je kunt “verwerken” in jouw creatie…

Om een nieuwe puzzel te maken kun je bijvoorbeeld experimenteren met de projectie van een lichtbundel uit een laserlampje op een kaart(puzzel), die wordt afgebogen door een prisma.

Als je daar belangstelling voor hebt, bieden we tijdens Geoscouten enkele prisma's en bouwpakketten voor een sextant aan.

Na de instructie kunnen geïnteresseerden aan het eind van de ochtend tijdens het “knutsel deel van het programma” de instructie kaart en kompas met Bevers en Welpen volgen, waarbij we o.a. een verband leggen met onderdelen uit de progressiematrix van Scouting:

  • de belevingswereld, motoriek en cognitieve vaardigheden van Bevers en Welpen;
  • uitdagende Scoutingtechnieken in Hotsjietonia, en de Bever badge Steven stroom halen;
  • uitdagende Scoutingtechnieken in de Nishaani-plaats van de Welpen en het insigne spoorzoeken, met vaardigheidseisen op drie niveaus;
  • kaartlezen en speurtochten met routetechnieken bij Welpen;
  • spelletjes om Welpen vaardigheden aan te leren;
  • thema en geheimschriften verwerken in een speurtocht;
  • kompas gebruiken met Welpen;
  • raakvlakken met de activiteitengebieden buitenleven en samenleving.

Na de lunch loop je zondagmiddag een tochtje in het natuurgebied de Bedafse Bergen, dat op maar enkele kilometers afstand van het Scoutcentrum ligt. In de Middeleeuwen ontstond daar een zandstuifrug, die met hoogten tot 25 meter in stand wordt gehouden. De zandstuifrug wordt geflankeerd door een heideveld, waar een oud karrenspoor doorheen loopt. Daar komt kaartinterpretatie aan bod en pas je uiteenlopende kaart- en kompastechnieken en routetechnieken toe.

We gebruiken op het Scoutcentrum blokhut d’n Burcht als binnen accommodatie (in het kaartje is d’n Burcht nummer 1). Je kampeert daar vlakbij in jouw eigen shelter, hangmat of onder een tarp.

Het programma van Geoscouten eindigt zondag 20 november 2022 om circa 16:30 uur.

Kwalificatietraject “Instructeur navigeren”

Na Geoscouten beschouwen wij de cursisten die aan dit vervolg traject willen deelnemen als kandidaat instructeur navigeren. We vragen je in de cursusstaf mee te werken aan de voorbereidingen en uitvoering van de volgende editie van Geoscouten in november 2023. Zo bieden we je de mogelijkheid de kwalificatie “instructeur navigeren” te verwerven. Met de cursusstaf houden we enkele voorbereidende bijeenkomsten, waarvan de data tijdens Geoscouten in onderling overleg met de kandidaat instructeurs navigeren worden gepland. Je dient aan alle bijeenkomsten deel te nemen.

Met de cursusstaf houden we enkele voorbereidende bijeenkomsten, waarvan de data tijdens Geoscouten in onderling overleg met de kandidaat instructeurs navigeren worden gepland. Je dient aan alle bijeenkomsten deel te nemen.

Omdat de kwalificatiekaart navigeren zo omvangrijk is, is het vervolgtraject voor kandidaat instructeurs navigeren zo opgebouwd:

  1. Tijdens de eerste bijeenkomst van een zaterdagavond t/m zondagmiddag zit een toets van de competenties op de kwalificatiekaart – deel B, zodat we met jou op maat afspraken kunnen maken hoe je de ontbrekende competenties kunt verwerven tijdens dit traject. Jouw eigen maatwerk-opleidingsplan pak je daarna zelf op, en zorgt dat je dit voor de derde bijeenkomst hebt afgerond. In dit weekend behandelen we o.a. didactische competenties, die in de kwalificatiekaart “Instructeur navigeren”, deel A worden genoemd. We blikken terug op het programma voor de afgelopen editie van Geoscouten, en zetten samen het programma in elkaar voor de volgende editie van Geoscouten. Daarbij spreken we af welke instructie(s) jij gaat presenteren, zodat je die kunt gaan voorbereiden.

  2. Tijdens de tweede bijeenkomst van 3 dagdelen, presenteer jij jouw concept instructie(s). Het geven van feedback komt aan bod, en daar oefen je onderling direct mee. De feedback die je krijgt, gebruik je om de opzet van jouw presentatie inhoudelijk te verbeteren, je manier van instrueren aan jouw toehoorders gevarieerder en/of meer aansprekend te maken.
  3. De derde bijeenkomst duurt opnieuw een weekend, waar de resterende instructie(s) worden gepresenteerd.

  4. Werk je als cursusstaflid mee aan de uitvoering aan de volgende editie van Geoscouten in 2023. Dan moet blijken dat je de feedback hebt benut en aantoont dat je goed in staat bent jouw kennis en inzichten op een aansprekende manier over te dragen aan de nieuwe groep cursisten. Tijdens die volgende editie van Geoscouten toon je met jouw instructie(s) dat je in voldoende mate didactische competenties hebt.
  5. Na die volgende editie van Geoscouten houden we een afrondende bijeenkomst, waar je feedback krijgt over het verloop van je presentatie(s). Je voert een kaart- en kompastest uit om te laten zien dat jij vereiste kennis beheerst. Als wij er dan van overtuigd zijn dat je alle competenties die voor deze kwalificatie nodig zijn, in voldoende mate beheerst, ronden wij het kwalificatietraject af. Je ontvangt het certificaat met het kwalificatieteken en jouw kwalificatie als instructeur wordt door het Landelijk Servicecentrum van Scouting Nederland in SOL geregistreerd (dit loopt dus niet via je regio).